Nowoczesne pomniki cmentarne. Jak wybrać ponadczasowy wzór?

Jak wybrać ponadczasowy projekt nagrobka, tak aby postrzegany był jako nowoczesny nawet po upływie wielu dekad? To nie jest łatwe zadanie. Nie wiemy przecież jak kształtować się będą trendy w projektach nagrobków w przyszłości. W każdym rodzaju wzornictwa, także tym cmentarnym, trudno jest je przewidzieć nawet na kolejny rok, nie wspominając już o dziesięcioleciach. Co zatem może nam pomóc w spojrzeniu w przyszłość? Paradoksalnie – spojrzenie na przeszłość.

Pomniki cmentarne w przeszłości

Nagrobki to poza obiektami architektury budowlanej najczęściej występujące świadectwa minionych czasów. Wiele z nich istnieje od 5000 lat. W końcu piramidy w Gizie to w gruncie rzeczy spore nagrobki. Na terenie Polski także istnieje wiele historycznych pomników nagrobnych, od licznych gotyckich epitafiów w kościołach i katedrach, przez renesansowe i barokowe sarkofagi i nagrobki, po liczne cmentarze wojenne pozostałe po dwóch wielkich wojnach światowych. Czy którekolwiek z tych zabytków mogą być uznawane współcześnie za nowoczesne? Większość nie, ale jeśli przyjrzymy się bliżej stylowi dominującemu w początkach XX wieku – modernizmowi – odkryjemy bogactwo projektów, które i dziś uchodziłyby za na wskroś nowoczesne.

Nowoczesny styl – czym jest?

Jaki zatem musi być projekt, aby po wielu latach traktowany był jako nowoczesny? Prosta, geometryczna forma, brak zbędnych ornamentów i ozdób, dbałość o jakość wykonania i detal. To wszystko prawda i charakterystyka zarówno modernizmu, jak i współczesnych nowoczesnych projektów pomników cmentarnych. Jest jednak coś więcej. Moderniści wskazywali przede wszystkim na funkcję, jaką dany obiekt miał pełnić i z niej wywodzili formę. Za Henrym Sullivanem, wybitnym amerykańskim architektem tej epoki, powtarzali – forma wynika z funkcji. Dodawali do tego wybitnie modne dziś, a stworzone wtedy hasło, niemieckiego architekta Ludwika Mies van der Rohe – less is more (mniej znaczy więcej). Im prostszy zatem był projekt – tym nowocześniejszy. Rezygnacja z wszelkich zbędnych dodatków – podstawową zasadą projektowania. Przykładowo – krzyż często zastępowany był grawerem na płycie lub wkomponowany był w płytę napisową. Także szczególny akcent kładziono na liternictwo wybierając często proste czcionki bezszeryfowe.

Nowoczesne pomniki cmentarne

Współczesne nowoczesne projekty pomników nagrobnych czerpią garściami z tych mających przeszło 100 lat zasad kompozycji. Charakteryzują się prostą geometrią form, brakiem falistych linii i ozdobników. Najczęściej stosowany jest także jeden rodzaj kamienia, choć czasem stosuje się wybór kontrastowy – np. zestawiając jasny granit jak Viscont White z czarnym Szwedem. Krzyż często jest w formie minimalistycznej, a figuratywne przedstawienia ukrzyżowania Chrystusa stanowią rzadkość. Podobnie wszelkie inne rzeźby nagrobkowe, książki czy papirusy umieszczanie na płycie nagrobkowej są zastępowane prostotą formy i skromną, często łacińską sentencją wygrawerowaną w płycie napisowej.

Klienci decydujący się na nowoczesny projekt nagrobka często rozważają bardziej wyszukany materiał, z którego pomnik ma być wykonany. Rezygnując z bogatej formy chcą podkreślić styl grobowca wyszukanym kamieniem, takim jak granity Viscont White czy Orion – mówi Mariusz Wierzbicki z firmy Kamieniarstwo Diamentum. – Wybierają nie tylko ponadczasowy projekt, ale także ekskluzywny najwyższej jakości materiał, który go podkreśla i daje gwarancję braku odbarwień na wiele lat.

Wybierając nowoczesny projekt pamiętajmy, że materiał z jakiego wykonany jest nagrobek to kamień, najczęściej granit. Jest to wytrzymały i odporny materiał, ale jego odmiany różnią się między sobą nie tylko wyglądem, ale także trwałością i właściwościami. Chcąc zachować nowoczesny wygląd dla przyszłych pokoleń musimy zwrócić uwagę także na to jak nagrobek będzie prezentował się za 10, 20, a nawet 50 lat. Szukając zakładu kamieniarskiego wybierzmy taki, który na doświadczenie w pracy także w bardziej ekskluzywnych materiałach, a nie wyłącznie w krajowych granitach ze Strzelina i Strzegomia. Warto także wykonać zdjęcia istniejących nagrobków, na które przypadkiem natrafimy w cmentarnych alejkach. Doświadczony zakład kamieniarski przygotuje dla nas projekt i jego wizualizację w 3d, tak aby ostateczny kształt pomnika spełnił nasze oczekiwania. Nie bójmy się także angażować w proces projektowania i wypytywać o szczegóły. W końcu kosztować nas to będzie niewiele czasu, a ponadczasowy pomnik cmentarny będzie zdobił miejsce pamięci bliskich nam osób przez wiele dekad.

Przeczytaj o innych artykułach